Sakrament małżeństwa

„Przymierze małżeńskie, przez które mężczyzna i kobieta tworzą ze sobą wspólnotę całego życia, skierowaną ze swej natury na dobro małżonków oraz do zrodzenia i wychowania potomstwa, zostało między ochrzczonymi podniesione przez Chrystusa Pana do godności sakramentu” (Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 1055, § 1)


Poniższe wyjaśnienia dotyczą Polaków, którzy:

  • - należą do Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii (polskie parafie na Wyspach są parafiami personalnymi, dlatego wierni muszą złożyć deklarację, w której wyrażają wolę włączenia się w życie lokalnego Kościoła polskiego
  • - pragną zawrzeć sakramentalny związek małżeński i mieszkają w Anglii dłużej niż 6 miesięcy

Polacy przebywający w Anglii krócej niż 6 miesięcy załatwiają wszelkie formalności w Polsce w parafii ślubu.

Polacy uczęszczający do kościołów angielskich muszą skontaktować się ze swoim proboszczem, który wyjaśni im procedury obowiązujące w angielskim Kościele katolickim.

Wyjątek stanowią osoby, które uprzednio zawarły jakikolwiek związek małżeński (cywilny czy religijny), nawet jeżeli został on rozwiązany i osoby te mogą zawrzeć powtórne małżeństwo lub już je zawarły z obecnym narzeczonym / obecną narzeczoną. W takim przypadku nie wolno ustalać daty ślubu przed skontaktowaniem się z biurem Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii. Trzeba bowiem ustalić, czy dana osoba jest stanu wolnego do zawarcia sakramentalnego małżeństwa. Dotyczy to przede wszystkim niekatolików, którzy w przeszłości zawarli jakikolwiek ślub, który uważany jest za rozwiązany w świetle prawa cywilnego.

W przypadku katolików, którzy zawarli w przeszłości związek cywilny zakończony rozwodem, należy przedstawić metrykę ślubu, prawomocny wyrok sądu, a w czasie spotkania z duszpasterzem wypełnić Prośbę o uznanie stanu wolnego podając wszystkie adresy, pod którymi dana osoba mieszkała w trakcie trwania małżeństwa oraz wypełnić Statutory Declaration.

Formalności konieczne do zawarcia sakrament małżeństwa

  • - Około 6 miesięcy przed planowanym ślubem należy skontaktować się z duszpasterzem w celu rozpoczęcia procedur związanych ze spisaniem protokołu kanonicznego badania narzeczonych (Information for marriage).
  • - Potrzebne dokumenty:

    Dokument tożsamości (np. paszport, dowód osobisty, prawo jazdy). Świadectwo chrztu świętego z zaznaczeniem, że jest ono potrzebne do ślubu kościelnego (UWAGA! Okres ważności tego świadectwa to 6 miesięcy licząc od planowanej daty ślubu. Trzeba również zwrócić uwagę, czy na świadectwie chrztu jest adnotacja o przyjęciu sakramentu bierzmowania oraz o braku przeszkód do zawarcia małżeństwa). Jeśli w metryce chrztu nie ma adnotacji o przyjętym Sakramencie bierzmowania, trzeba postarać się o zaświadczenie z parafii, w której Sakrament ten był przyjęty. Świadectwo ukończenia kursu przedmałżeńskiego. Dokładny adres parafii ślubu z kodem pocztowym i diecezją, do której ta parafia należy, jeśli kościół ślubu nie jest kościołem parafialnym, to trzeba podać dane kościoła ślubu oraz parafii, na terenie której ten kościół się znajduje.

    Jeżeli któraś ze stron ma stwierdzenie nieważności poprzedniego małżeństwa potrzebne jest orzeczenie sądu w tej sprawie.

    Jeżeli któraś ze stron jest wdowcem (wdową), potrzebne jest zaświadczenie o zgonie współmałżonka.

    Jeżeli narzeczeni zawarli już ślub cywilny, należy przedstawić dokument potwierdzający zawarcie małżeństwa cywilnego (świadectwo małżeństwa z Urzędu Stanu Cywilnego lub z Register Office)

  • - W czasie spotkania z duszpasterzem zostanie spisany Protokół Kanonicznego Badania Narzeczonych. Oprócz Protokołu Kanonicznego Badania Narzeczonych czasem trzeba będzie wypełnić dodatkowe dokumenty
    Wszyscy narzeczeni z wyjątkiem Polaków katolików otrzymają od duszpasterza Statutory Declaration. Jest to forma przysięg,i którą trzeba złożyć przed Commissioner for Oath o swoim stanie cywilnym. W Deklaracji podaje się wszelkie małżeństwa zawarte wcześniej, także te zawarte z narzeczonym / narzeczoną. Statutory Declaration traktowana jest w Wielkiej Brytanii jako dokument legalny i zatajenie jakichkolwiek małżeństw jest traktowane jako przestępstwo. Commissioner for Oath można znaleźć w większości Firm Prawniczych. By podpisać Deklarację trzeba okazać dokument tożsamości, a koszt nie powinien przekroczyć £10.00.

    W przypadku, gdy narzeczeni katolicy zawarli już ślub cywilny, a teraz chcą uważnić go sakramentalnie, należy wypełnić Prośbę o Konwalidację.

    Po złożeniu dokumentów małżeńskich w parafii przekazywane są one do biura Polskiej Misji Katolickiej. Tu wszystkie dokumenty są sprawdzane, wszelkie dyspensy i pozwolenia udzielane, a następnie dokumenty przesyłane są do odpowiedniej Kurii w kraju ślubu. Dokumentacja przesyłana jest specjalną pocztą poleconą, a każda przesyłka ma swój numer rejestracyjny.

Małżeństwo mieszane.

Jest to małżeństwo pomiędzy katolikiem a ochrzczonym niekatolikiem. Według prawa obowiązującego w Kościele łacińskim małżeństwo mieszane wymaga wyraźnego zezwolenia władzy kościelnej. Zezwolenie to zakłada, że obie strony znają cele oraz istotne właściwości małżeństwa, a także zobowiązania strony katolickiej dotyczące chrztu i wychowania dzieci w Kościele katolickim i ich nie wykluczają (por. Katechizm Kościoła Katolickiego, 1635).

Na terenie Anglii i Walii władzę do udzielania zgody Kościoła na małżeństwo mieszane (w którym przynajmniej jedna strona jest narodowości polskiej) posiada Rektor Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii. Do niego zatem kieruje się prośbę o taką zgodę.

Dodatkowe dokumenty:

  • - Zaświadczenie o chrzcie świętym osoby, która nie jest katolikiem (na zaświadczeniu konieczne są informacje o dokładnej dacie i miejscu chrztu).
  • - Zaświadczenie z Commissioner for Oaths, że dana osoba nie zawierała nigdy ślubu cywilnego ani kościelnego (formularz takiej przysięgi otrzymujemy od księdza).
  • - Trzeba dodatkowo wypełnić Prośbę o zezwolenie na małżeństwo mieszane.

Małżeństwo z osobą nieochrzczoną.

Różnica wyznań nie stanowi nieprzekraczalnej przeszkody do zawarcia małżeństwa. Trzeba jednak mieć świadomość i dostrzegać trudności dotyczące wiary, poglądów na małżeństwo i życie rodzinne, czy wychowanie dzieci. Trzeba zachować w tym przypadku daleko idącą ostrożność i roztropność. Do zawarcia małżeństwa pomiędzy katolikiem a osobą nieochrzczoną lub taką, której chrzest nie jest uznawany przez Kościół katolicki, konieczne jest uzyskanie specjalnej dyspensy, której (podobnie jak w przypadku małżeństw mieszanych) udziela Rektor Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii. Koniecznym dodatkowym dokumentem jest zaświadczenie z Commissioner for Oaths, że dana osoba nie zawierała nigdy ślubu cywilnego ani kościelnego (formularz takiej przysięgi otrzymujemy od księdza).

Od strony niekatolickiej wymaga się, aby złożyła spisane własnoręcznie w obecności duszpasterza Oświadczenie stwierdzające, że nie będzie stronie katolickiej przeszkadzać w praktykowaniu jej wiary, a wszystkie dzieci z tego związku będą ochrzczone w Kościele katolickim i po katolicku wychowane.

Jeśli jedna ze stron podlega kontroli imigracyjnej (tzn. nie jest ani obywatelem brytyjskim, ani obywatelem Unii Europejskiej) i nie posiada prawa stałego pobytu – konieczne jest również dostarczenie zgody na zawarcie małżeństwa z Home Office.

Od strony niekatolickiej, która część swojego dorosłego życia spędziła poza granicami Wielkiej Brytanii, oprócz dokumentu z brytyjskiego Urzędu Stanu Cywilnego potwierdzającego stan danej osoby, wymagane jest także zaświadczenie o stanie wolnym wystawione przez Urzędy wszystkich krajów, w których ta osoba mieszkała wcześniej.

Małżeństwo w Anglii i Walii

Zarówno w Anglii jak i w Polsce nie istnieje możliwość zawarcia sakramentu małżeństwa (ślubu kościelnego) z pominięciem ślubu cywilnego. Wynika to z Konkordatów zawartych pomiędzy tymi państwami a Stolicą Apostolską. W związku z tym, gdy małżeństwo ma być zawarte w Anglii należy zwrócić się do Register Office o wydanie Certificate for marriage. Są to dokumenty (najczęściej zielone lub niebieskie kartki – po jednej dla każdego z narzeczonych), na których podana jest dokładna data i miejsce planowanego ślubu. Te dokumenty należy przed ślubem dostarczyć do kancelarii parafialnej.

Małżeństwo w Polsce

Jeżeli małżeństwo ma być zawarte w Polsce należy pamiętać, że mieszkając powyżej 6 miesięcy na terenie jakiejś parafii w Anglii lub Walii trzeba się zgłosić do duszpasterza, by formalnie się do niej zapisać. Wówczas wszelka dokumentacja potrzebna do zawarcia sakramentu małżeństwa zostanie przygotowana w parafii faktycznego zamieszkania (a więc w Anglii lub Walii) i przesłana na adres parafii w Polsce, gdzie ma się odbyć ślub. Konieczne jest podanie dokładnego adresu parafii w Polsce (wraz z nazwą diecezji).

Jeżeli ma to być ślub konkordatowy (tzn. kościelny i cywilny zarazem) należy wcześniej pobrać z Urzędu Stanu Cywilnego odpowiednie dokumenty i dostarczyć je do parafii, w której ma się odbyć ceremonia zaślubin.

W przypadku ślubów konkordatowych zawieranych w Polsce odpowiedzialność za załatwienie wszelkich formalności w polskim Urzędzie Stanu Cywilnego ponoszą narzeczeni. Informacje o wymogach państwowych związanych z zawarciem małżeństwa z cudzoziemcem w Polsce można uzyskać na stronie internetowej Konsulatu Polskiego w Londynie lub w Urzędzie Stanu Cywilnego w Polsce.